Tin tức sự kiện
Đóng

Một số bệnh nguy hiểm thường gặp trên tôm thẻ chân trắng nuôi thương phẩm tại tỉnh Ninh Thuận

Ngày đăng: 04-06-2016 / Đăng bởi: KhoaKHCT KhoaKHCT
Kết quả nghiên cứu của TS. Phạm Quốc Hùng, ThS. Nguyễn Thị Thùy Giang - Viện Nuôi trồng Thủy sản.
Tôm thẻ chân trắng (Litopenaeus vannamei) là đối tượng nuôi phổ biến tại tỉnh Ninh Thuận. Gần đây, nghề nuôi tôm chân trắng tại địa phương gặp nhiều khó khăn do dịch bệnh bùng phát gây tổn thất nghiêm trọng. Trong khu vực Đông Nam Á, các bệnh nguy hiểm như: bệnh đốm trắng (White Spot Syndrome), bệnh đầu vàng (Yellow head disease), hội chứng hoại tử gan tụy cấp (Acute Hepatopancreas Necrosis Syndrome) thường được ghi nhận trong các đợt dịch bệnh xảy ra trên cả tôm sú và tôm chân trắng. Trước bối cảnh đó, nhóm nghiên cứu của Viện NTTS, Trường ĐH Nha Trang đã thực hiện nghiên cứu tại tỉnh Ninh Thuận nhằm xác định nguyên nhân, tác nhân, mùa vụ gây bệnh trên tôm chân trắng nuôi thương phẩm và đề xuất các biện pháp phòng ngừa, điều trị. Nghiên cứu được thực hiện trong 30 tháng tại các vùng nuôi tôm trọng điểm của tỉnh.
Kết quả nghiên cứu cho thấy có 12 loại bệnh khác nhau trên tôm nuôi, đó là: Hội chứng chết sớm (EMS)/ hoại tử gan tụy cấp (AHPNS), chết đỏ (đỏ thân, đốm trắng), phân trắng (đường ruột), đục cơ, nấm trên bạt, còi, vàng thân, thối đuôi, nấm thân, xuất huyết, đỏ đuôi và đen mang. Trong đó, 4 bệnh: Hội chứng chết sớm (EMS)/ hoại tử gan tụy cấp (AHPNS), chết đỏ (đỏ thân, đốm trắng), phân trắng (đường ruột) và đục cơ là những bệnh có tần suất, tỷ lệ xuất hiện cao nhất trong 12 bệnh xuất hiện ở ao nuôi tôm chân trắng tỉnh Ninh Thuận. Diện tích bị nhiễm bệnh AHPNS lần lượt là 417,85 ha; 79,82 ha và 117, 9 ha trong các năm 2012, 2013 và 2014.
Các bệnh nguy hiểm thường gặp

Tên hội chứng/ bệnh

Các dấu hiệu chính nhận dạng các bệnh

Mùa vụ xuất hiện

Tác nhân

Tác hại

(Tỷ lệ chết %)

Hội chứng chết sớm (EMS)

Gan tụy sưng to sau đó teo lại, tôm bỏ ăn và gan tụy bị nhũn, tôm chết trong thời gian 30 - 60 ngày sau khi thả giống

Quanh năm

Vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus

AP3-PCR (+)

50 - 100

Chết đỏ (đỏ thân, đốm trắng)

Tôm có thể ăn tăng trong 2 ngày, sau đó giảm ăn mạnh rồi bỏ ăn, toàn cơ thể chuyển màu hồng, xuất hiện đốm trắng, ruột rỗng, chết tấp bờ

Mùa mưa

White spot syndrome virus

70 - 100

Phân trắng (đường ruột)

Ruột rỗng không có thức ăn, gan teo và có màu trắng, tôm chậm lớn, thải phân trắng

Giao mùa khô và mùa mưa

Chưa xác định

30 - 50

Đục cơ

Gan bình thường, đôi khi cong thân, 1 vài đốt cơ gần và giữa đuôi bị đục

Mùa khô

Chưa xác định

5 - 10

    

Trong 4 bệnh nguy hiểm thường gặp trên, bệnh AHPNS/ EMS và chết đỏ là những bệnh gây tác hại nặng cho người nuôi tôm. Tôm chân trắng nuôi trên ao cát có tỷ lệ mắc bệnh AHPNS/ EMS cao hơn tôm nuôi trên ao đất. Dấu hiệu bệnh lý đặc trưng thường tập trung chủ yếu ở gan tụy: teo nhỏ, chuyển màu và chai cứng; tôm bỏ ăn và chết hàng loạt. Hội chứng hoại tử gan tụy thường bùng phát ở tháng nuôi thứ 2. Do bệnh xảy ra ở giai đoạn hai tháng nuôi đầu nên gây tác hại lớn vì lúc này kích cỡ tôm nhỏ, dù thu hoạch ngay vẫn gây thua lỗ lớn, nếu không tôm trong ao có thể chết hết trong vài ngày. Tại Ninh Thuận, hội chứng hoại tử gan tụy xuất hiện quanh năm, nhưng tần xuất cao nhất là từ tháng 4 - 9 hàng năm. Đây cũng là thời điểm của vụ nuôi chính nên bệnh gây thiệt hại cao. Khoảng thời gian từ tháng 4 - 9 hàng năm là mùa khô tại Ninh Thuận, nhiệt độ cao, nắng nóng kéo dài.

       
 Tôm bên trái có gan tụy màu sắc nhợt nhạt và teo nhỏ  Gan tôm bị chai cứng và dai

Tôm bị hội chứng gan tụy cấp (AHPNS)

Tôm bị bệnh đốm trắng có biểu hiện: giảm ăn rồi bỏ ăn, hay có thể tăng cường tiêu thụ thức ăn trong vài ngày rồi bỏ ăn. Tôm bị bệnh chuyển màu đỏ/ hồng và có thể xuất hiện đốm trắng trên cơ thể. Chúng bơi dạt bờ ao, ruột rỗng và yếu, chết 70 - 100% trong vòng 3 - 7 ngày. Trong một chu kỳ nuôi tôm chân trắng thương phẩm, sự bùng phát và gây tác hại của bệnh thường bắt gặp ở tháng nuôi thứ 2. Tôm bị bệnh chết xuất hiện với tần suất khá cao vào thời điểm chuyển mùa (40,38%). Đồng thời, bệnh xuất hiện chiếm tỷ lệ cao hơn vào mùa mưa so với mùa khô (28,84 và 17,30%).


 

Tôm bệnh thể hiện sự chuyển màu hồng đỏ toàn thân, ruột không có hoặc có ít thức ăn

Tôm bệnh nặng chuyển màu đỏ đậm

Mặt dưới giáp đầu ngực có các đốm trắng 0,5 - 1 mm

Tôm bị bệnh đốm trắng do virus (WSS)

Kết quả nghiên cứu phòng trị bệnh cho thấy, có thể sử dụng các chất bổ sung vào thức ăn giúp tôm tăng cường sức đề kháng và giảm tác hại của bệnh. Cụ thể như: sử dụng Manna Olygosaccharid - MOS (liều lượng 3g/kg thức ăn) hoặc Selenium hữu cơ (liều lượng 0,2g Sel-plex = 0,4mg selelium hữu cơ/kg thức ăn) bổ sung cho tôm chân trắng liên tục trong 6 tuần, có thể làm gia tăng sinh trưởng và tỷ lệ sống, sức đề kháng, khả năng chống chịu của tôm chân trắng với các tác nhân gây bệnh nguy hiểm như virus gây hội chứng đốm trắng (WSSV) và vi khuẩn Vibrio parahaemolyticus gây hội chứng hoại tử gan tụy cấp tính (AHPNS).

Cong ty cong nghe Nguyen Thanh