Hoạt động STEM về tàu thủy và logistics trong Ngày hội Toán học và STEM Nha Trang năm 2025 tại Trường Đại học Nha Trang. Nguồn: VIASM.
1. Nền tảng phát triển phong trào NCKH sinh viên
Hoạt động NCKH sinh viên của Trường KT&CN được xây dựng trên nền tảng đào tạo kỹ thuật và nghiên cứu ứng dụng của các khoa chuyên môn. Các đề tài tập trung vào nhiều lĩnh vực như điều khiển, giám sát bằng PLC, ứng dụng IoT trong nuôi trồng thủy sản, robot phân loại sản phẩm, thiết kế mô hình tàu thủy, mô phỏng kết cấu tàu, kỹ thuật ngược, công nghệ hàn tiên tiến, in 3D và quan trắc kết cấu công trình.
Những hướng nghiên cứu này cho thấy khả năng tích hợp kiến thức giữa cơ khí, điện – điện tử, giao thông, xây dựng và công nghệ số. Tính đến tháng 5/2026, trong năm học 2025 – 2026, Trường KT&CN có 101 đề tài NCKH sinh viên triển khai, gồm 47 đề tài mở mới và 54 đề tài chuyển tiếp từ năm học 2024 – 2025; đồng thời đã có 75 đề tài được đánh giá, nghiệm thu. Nhiều đề tài hướng đến sản phẩm ứng dụng thực tiễn, góp phần rèn luyện tư duy sáng tạo, kỹ năng làm việc nhóm và khả năng giải quyết vấn đề cho sinh viên. Nhiều nghiên cứu gắn với nhu cầu phát triển kinh tế biển.
Sinh viên thuyết trình về mô hình hàng hải tại Ngày hội STEM và tuyển dụng việc làm 2026.
Nguồn: Báo Khánh Hòa
2. STEM tạo không gian lan tỏa đổi mới sáng tạo
Nếu NCKH là quá trình nghiên cứu có cấu trúc thì STEM là môi trường trình diễn, thử nghiệm và lan tỏa kết quả nghiên cứu đến cộng đồng. Những năm các hoạt động STEM tại Trường Đại học Nha Trang đã trở thành không gian kết nối giữa nghiên cứu, sáng tạo và thực hành.
Ngày hội Toán học và STEM Nha Trang năm 2025 tổ chức tại Trường Đại học Nha Trang đã thu hút hơn 3.500 người tham dự. Trong khuôn khổ chương trình có 10 cuộc thi chuyên ngành dành cho sinh viên các khoa, viện, trong đó có các lĩnh vực kỹ thuật giao thông, cơ khí, xây dựng và điện – điện tử. Hoạt động này tạo cơ hội để sinh viên giới thiệu kết quả nghiên cứu khoa học, vận dụng kiến thức vào thực hành và thúc đẩy tinh thần đổi mới sáng tạo.
Năm 2026, Ngày hội STEM và tuyển dụng việc làm của Trường Đại học Nha Trang tiếp tục mở rộng quy mô với chủ đề “Sáng tạo - Kết nối - Dẫn lối tương lai”. Sự kiện có 85 đội thi tham gia 11 cuộc thi như thiết kế và chế tạo cánh tay robot 3 bậc tự do, robot dò đường, robot gắp vật, thử thách tháp tre rung chấn, thiết kế mô hình kỹ thuật điện - điện tử, hải trình sáng tạo - thiết kế mô hình hàng hải, sáng tạo mô hình kỹ thuật biển và đón gió đồi Lasan.
Các hoạt động này gắn trực tiếp với định hướng nghiên cứu của Trường KT&CN trong các lĩnh vực kỹ thuật biển, cơ điện tử, tự động hóa và năng lượng xanh. Bên cạnh đó, cuộc thi ETS STEM Media Challenge 2026 cũng góp phần lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo.
Hoạt động robot dò đường trong Ngày hội STEM và tuyển dụng việc làm 2026.
Nguồn: Báo Khánh Hòa
3. Kết quả nổi bật và tác động đối với đào tạo
Phong trào NCKH và ĐMST của sinh viên Trường KT&CN đã đạt nhiều kết quả tích cực cả về quy mô lẫn chất lượng. Các đề tài nghiên cứu ngày càng đa dạng, bao phủ nhiều lĩnh vực như cơ khí, điện – điện tử, tự động hóa, kỹ thuật tàu thủy, kỹ thuật ô tô, xây dựng, logistics và chuỗi cung ứng. Nhiều đề tài đã tạo ra sản phẩm cụ thể như mô hình thiết bị, bộ điều khiển, phần mềm, dashboard quản lý dữ liệu, mô hình AI, clip giới thiệu và báo cáo hội thảo. Đáng chú ý, nhiều nghiên cứu gắn với bài toán biển – thủy sản, phù hợp với định hướng phát triển của Trường Đại học Nha Trang và nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp.
Hoạt động NCKH cũng góp phần nâng cao chất lượng đào tạo khi sinh viên được tiếp cận các vấn đề thực tiễn thông qua quá trình nghiên cứu, từ đọc tài liệu, xây dựng phương pháp, làm việc nhóm, thử nghiệm đến bảo vệ sản phẩm. Bên cạnh đó, việc tham gia STEM, hội thảo khoa học và ngày hội nghề nghiệp còn giúp sinh viên rèn luyện kỹ năng thuyết trình, phản biện và kết nối doanh nghiệp.
4. Thuận lợi, khó khăn và những vấn đề đặt ra
Phong trào NCKH sinh viên của Trường KT&CN có nhiều thuận lợi như sự quan tâm của Nhà trường đối với khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo; nền tảng chuyên môn của đội ngũ giảng viên kỹ thuật; hệ thống phòng thí nghiệm, xưởng thực hành và môi trường học thuật hỗ trợ sinh viên triển khai mô hình, chế tạo thử nghiệm và kiểm chứng kết quả. Ngoài ra, các hoạt động STEM, hội thảo và ngày hội nghề nghiệp cũng góp phần kết nối giữa nghiên cứu, đào tạo và doanh nghiệp.
Tuy nhiên, phong trào vẫn đối mặt với nhiều khó khăn. Một số đề tài kỹ thuật đòi hỏi kinh phí lớn, yêu cầu cao về vật tư, thiết bị đo, thời gian thử nghiệm và không gian vận hành. Kỹ năng viết báo cáo khoa học, công bố kết quả và quản trị dự án nghiên cứu của sinh viên còn chưa đồng đều. Việc kết nối doanh nghiệp để lấy dữ liệu, thử nghiệm sản phẩm hoặc chuyển giao kết quả nghiên cứu vẫn cần được mở rộng.
Bên cạnh đó, các đề tài liên ngành yêu cầu sinh viên có năng lực tự học cao, sử dụng thành thạo phần mềm chuyên ngành, công cụ mô phỏng, AI, IoT và các nền tảng dữ liệu. Đây vừa là thách thức vừa là động lực để sinh viên chủ động cập nhật tri thức mới trong bối cảnh chuyển đổi số.
5. Định hướng phát triển trong thời gian tới
Trong thời gian tới, Trường KT&CN tiếp tục phát triển phong trào NCKH sinh viên theo hướng tập trung, kế thừa và có khả năng tạo sản phẩm ứng dụng. Các đề tài cần được quy hoạch thành nhóm nghiên cứu sinh viên gắn với ba định hướng chiến lược của Nhà trường.
Đối với hướng hiện đại hóa tàu cá, có thể phát triển chuỗi đề tài về đo đạc thông số tàu, mô phỏng thủy động lực học, thiết kế chân vịt, vật liệu vỏ tàu, tiết kiệm nhiên liệu và hệ thống giám sát khai thác. Với hướng nuôi trồng thủy sản trên biển thông minh, cần đẩy mạnh các đề tài về cảm biến môi trường, thiết bị quan sát dưới nước, kết cấu lồng bè, phương tiện phục vụ nuôi biển, điều khiển và cảnh báo an toàn. Trong khi đó, hướng nhà máy chế biến thủy sản thông minh cần hình thành các mô-đun nghiên cứu về robot, băng tải, thị giác máy tính, truy xuất nguồn gốc, logistics lạnh, tối ưu năng lượng và quản trị dữ liệu sản xuất.
Nhà trường cũng cần tăng cường kết nối doanh nghiệp để sinh viên có bài toán thực tế, dữ liệu thực tế và môi trường thử nghiệm thực tế. Đồng thời, cần chú trọng đào tạo phương pháp nghiên cứu cho sinh viên thông qua các chuyên đề về thiết kế thí nghiệm, xử lý dữ liệu, viết báo cáo khoa học, sở hữu trí tuệ và kỹ năng trình bày sản phẩm.
Kết luận
Có thể khẳng định, phong trào NCKH và ĐMST của sinh viên Trường KT&CN, Trường Đại học Nha Trang đang phát triển theo hướng thực chất, liên ngành và gắn với nhu cầu phát triển kinh tế biển. Các đề tài NCKH và hoạt động STEM đã thể hiện rõ sự kết hợp giữa tri thức kỹ thuật, công nghệ số và bài toán thực tiễn của ngành thủy sản.
Khi được định hướng tập trung vào hiện đại hóa tàu cá Việt Nam, hệ thống nuôi trồng thủy sản trên biển thông minh và nhà máy chế biến thủy sản thông minh, phong trào này không chỉ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo mà còn tạo nguồn nhân lực trẻ có năng lực nghiên cứu, sáng tạo và chuyển giao công nghệ.
Với sự đồng hành của Nhà trường, đội ngũ giảng viên, doanh nghiệp và các đơn vị liên quan, phong trào NCKH sinh viên của Trường Kỹ thuật và Công nghệ có cơ sở để tiếp tục phát triển mạnh mẽ, đóng góp thiết thực cho phát triển bền vững kinh tế biển và ngành thủy sản Việt Nam.
Bài viết: Trường Kỹ thuật và Công nghệ